Cold reading

cold reading, hakkında hiçbir şey bilmediğiniz, üstüne üstlük falcılık ve astroloji gibi paranormal uğraşlara pek prim vermeyen, gönülsüz ve şüpheci bir yabancıyı, onun hakkında çok şey bildiğinize, onu "okuyabildiğinize" inandırma sanatıdır. falcıların cold reading sırasında yararlandıkları tekniklerin başında barnum etkisi gelir, fakat falcının cold reading yapıyor olması kendi paranormal güçlerine inanmadığı anlamına gelmez; gayet samimi bir şekilde insanların ruhlarını okuyabildiklerine, geçmişi ve geleceği görebildiklerine inanan falcılar, medyumlar, şamanist büyücüler vardır elbet. hatta, inanması güç ama, cold reading konusundaki seminal makaleyi, alanın başyapıtını ("cold readıng: how to convince strangers you know all about them") yazmış olan ray hyman isimli university of oregon profesörü bile - falına baktığın insanlardan aldığı olumlu geri bildirimler sebebiyle - hayatının büyük bir kısmında el falı bakabildiğine, bu konuda sihirli bir yeteneği olduğuna inanmış ve de uzun süre profesörlüğün yanısıra ek iş olarak falcılık yapmiş; bu yanılgısından da ancak bir arkadaşının tavsiyesi üzerine falına baktığı müşterilerine ellerinde "okuduğunun" tam tersini söylemeye başlayınca, ve de müşterilerinin aynı derecede memnun olduğunu, kendisine aynı şıklıkta "evet, evet, çok doğru bildiniz" dediklerini görünce kurtulabilmiş. konunun ehli sayılan profesörün bile falcılıktaki, cold readingdeki başarısının yaptığı yorumların doğruluğuyla hiçbir ilişkisi olmadığını anlaması için böylesine acı bir deneyim geçirmesi gerekmiş. demek ki barnum beyanatları sadece dinleyiciyi değil, söyleyeni de yanıltabiliyor bazen.